KOŚCIOŁY STACYJNE

W liście pasterskim na Wielki Post abp Marek Jędraszewski zaprasza wszystkich wiernych Archidiecezji krakowskiej, szczególnie mieszkańców Krakowa, do codziennego pielgrzymowania do kościołów stacyjnych. Niniejszym przesyłam kilka słów wyjaśnienia oraz wykaz kościołów i celebransów.

Tradycja Liturgii stacyjnej zrodziła się w Rzymie - zasadniczo z dwóch źródeł. Pierwszym był prosty - choć pewnie rzadko uświadamiany sobie przez nas fakt - że przez kilka pierwszych wieków biskup Rzymu nie miał "swojego" kościoła. Katedra biskupa Rzymu (wraz z baptysterium i pałacem papieskim) została wybudowana z fundacji cesarza Konstantyna Wielkiego dopiero po roku 313. Wcześniej papież nawiedzał - dla sprawowania Eucharystii - kolejne kościoły domowe, z czasem przekształcone w tzw. tituli. Na początku V w. było ich w Rzymie 25. Oczywiście, przybycie biskupa dla przewodniczenia Eucharystii w danej lokalnej społeczności nadawało jej szczególnie uroczysty charakter. Drugie "źródło" świątyń stacyjnych stanowiły kościoły związane z kultem świętych - szczególnie męczenników.

Liturgiczne "wędrowanie" papieża po rzymskich kościołach nie ograniczało się wcale jedynie do okresu Wielkiego Postu - wystarczy przejrzeć pod tym względem jedną z najważniejszych wczesnośredniowiecznych kolekcji kazań pozostawionych przez św. Grzegorza Wielkiego. Ostatecznie, to jednak tradycja wielkopostnych kościołów stacyjnych okazała się najlepiej przemyślana i najtrwalsza. Kultywowano ją w Rzymie aż do okresu awiniońskiego czyli do początków XIV wieku - w miejscach i formie wypracowanej za czasu wspomnianego już papieża Grzegorza - nie bez powodu nazywanego "ojcem średniowiecznego duszpasterstwa".

Wielkopostną Liturgię stacyjną przywrócono w Rzymie (wpierw ad experimentum) w roku 1979 - także jako propozycję do naśladowania w innych, odpowiednio dużych stolicach biskupich (w Polsce zainaugurowano ją dotychczas w Łodzi i Warszawie; w tym roku dołączają Poznań i Kraków). Liturgia stacyjna może mieć różną formę - może nią być wyłącznie Eucharystia; może zostać ona poprzedzona procesją o charakterze pokutnym (połączoną ze śpiewem np. Psalmu 50 lub Litanii do Wszystkich Świętych); może też przyjąć formę Nieszporów albo Liturgii Słowa Bożego, w szczególności wspólnotowej Celebracji Sakramentu Pokuty i Pojednania (z indywidualną spowiedzią).

Duchowość całej Liturgii stacyjnej koncentruje się - tak w Rzymie, jak i w każdym innym mieście - wokół trzech zasadniczych elementów. Pierwszym jest wymiar pokutny - zrodzone ze słuchania Słowa: modlitwa, post i praktyka miłosierdzia. Drugim jest ukazanie miasta jako "przestrzeni świętej" - i to nierzadko od dawna, a wiec kodującej w sobie wielowiekowe, bogate dziedzictwo (niekoniecznie powszechnie znane). Trzeci element stanowi wymiar jedności całego partykularnego Kościoła wokół swojego biskupa. O aktualności każdego (!) z tych elementów nie trzeba chyba nikogo przekonywać...

Jako świątynie stacyjne zostały wybrane w Krakowie kościoły zarówno o dawnej metryce (przede wszystkim wawelska katedra, ale także Św. Krzyż, św. Katarzyna czy Najświętszego Salwatora), jak i kościoły nowsze - posiadające istotne znaczenie na pastoralnej mapie dzisiejszego Krakowa. "Sieć stacyjna" pokrywa całe miasto - wszystkie jego dzielnice. Żaden z kościołów nie jest "przypadkowy" - o tym, że w konkretnym dniu Liturgia odbywa się właśnie w nim zadecydowały różne powody: albo analogia do rzymskiego pierwowzoru (np. Kościół Mariacki jako odpowiednik Bazyliki Santa Maria Maggiore), albo związek z czytaniami liturgicznymi (Bazylika Bożego Miłosierdzia z racji na Ewangelię o Sądzie z uczynków miłosierdzia - Mt 25), albo względy topograficzne (kościół św. Anny w nawiązaniu do Ewangelii o uzdrowieniu przy sadzawce Betesda) - pełne objaśnienie zawiera załączona tabela.

Liturgie będą miały z reguły postać Mszy św., jeśli to możliwe o godz. 19.30 (wspólna godzina ułatwi wiernym pielgrzymowanie do kolejnych miejsc). Za każdym razem będzie im przewodniczył biskup (on też głosi homilię). Składka zebrana podczas Eucharystii ma być przeznaczona na konkretne dzieła charytatywne w Parafii.

                                                                                  bp Grzegorz Ryś

Kraków, 24 lutego 2017 r.

 

KOŚCIOŁY STACYJNE

 

Popielec

 

 

kościół w Rzymie

czytania

w Krakowie

celebrans

  śr.

św. Sabiny

Mt 6, 1-6. 16-18

Katedra

1 III abp Marek

  cz.

św. Jerzego

Łk 9, 22-25: zapowiedź męki

Św. Krzyż

2 III bp Tadeusz

  pt.

św. Jana i Pawła

Mt 9, 14-15: sprawa postów

Karmel Wesoła

3 III bp Grzegorz

  sb.

św. Augustyna

Uroczystość św. Kazimierza

Reformaci

4 III bp Jan Z.

I Tydzień

  pn.

Piotr in vinc.

Mt 25, 31-46: sąd z uczynków miłosierdzia

Łagiewniki

6 III bp Jan Z.

  wt.

św. Anastazji

Mt 6, 7-15: Ojcze nasz

św. Józefa Kalinowe

7 III bp Grzegorz

  śr.

SMMagiore

Łk 11, 29-32: znak Jonasza

Mariacki

8 III bp Grzegorz

  cz.

św. Wawrzyńca

Mt 7, 7-12: wytrwałość w modlitwie

św. Katarzyny św. Rita

9 III bp Damian

  pt.

śś. Apostołów

Mt 5, 20-26: piąte przykazanie

śś. Piotra i Pawła

10 III bp Tadeusz

  sb.

św. Piotra na Wat.

Mt 5, 43-48: miłość nieprzyjaciół

św. Szczepana

11 III bp Damian

             

II Tydzień

  pn.

św. Klemensa

Dn 9, 4b-10: wyznanie grzechów, pokuta

Skałka

13 III bp Tadeusz

  wt.

św. Balbiny

Mt 23, 1-12: przeciw faryzeuszom

Dominikanie

14 III bp Grzegorz

  śr.

św. Cecylii

Mt 20, 17-28: zapowiedź męki, przełożeństwo=służba

św. Maksymiliana Mistrz.

15 III bp Damian

  cz.

MB in Zatyb.

Łk 16, 19-31: bogacz i Łazarz

św. Barbary: Skarga, Bractwo miłosierdzia

16 III bp Jan Z.

  pt.

św. Witalisa

Mt 21, 33nn: dzierżawcy winnicy

Arka Pana

17 III abp Marek

  sb.

śś. Marcelina i Piotra

Łk 15: Syn marnotrawny

św. Augustyn w Najśw. Salwatorze

18 III bp Tadeusz

                       

III Tydzień

  pn.

św. Marka

Uroczystość św.  Józefa

Bernardynki

20 III abp Marek

  wt.

św. Pudencjany

Mt 18, 21-35: nielitościwy dłużnik

św. br. Alberta(Dyw.303)

21 III bp Damian

  śr.

św. Sykstusa

Mt 5, 17-19: Jezus a Prawo

Mogiła: krzyż, Caritas sine modo = „pełne” Prawo

22 III bp Jan Z.

  cz.

śś. Kosmy i Damiana

Łk 11, 14-23: mocarz i Mocniejszy

Centrum JP2 (mozaika gł)

23 III Kardynał

  pt.

św. Wawrzyńca

inauguracja 24 h dla Pana

Miasteczko

24 III abp Marek

  sb.

św. Zuzanny

Zwiastowanie NMP: zamknięcie 24 h dla Pana

Franciszkanie

25 III bp Grzegorz

                 

IV Tydzień

  pn.

Qutr. Coronati

J 4, 43-54: drugi znak w Kanie

św. Mikołaja - hospicjum Chrzanowska

27 III bp Damian

  wt.

św. Wawrzyńca

J 5, 1-16: Betesda

św. Anny

28 III bp Jan Sz.

  śr.

św. Pawła za mur.

J 5, 17-30: debata po

Nawrócenia św. Pawła

29 III bp Jan Sz.

  cz.

św. Marcina

J 5, 31-47: c.d. z przywołanie Jana Chrz.

św. Jana Chrzciciela

30 III bp Jan Z.

  pt.

św. Euzebiusza

J 7: Jezus na Święcie Namiotów

Piaski Nowe

31 III bp Grzegorz

  sb.

św. Mikołaja in carc.

J 7, 40-53

MB Pocieszenia (Bulwarowa)

1 IV bp Jan Sz.

                 

 V Tydzień

  pn.

św. Chryzogona

J 8, 1-11: cudzołożnica

Św. Marka

3 IV bp Jan Sz.

  wt.

MB in Via Lata

Lb 21, 4-9: węże na pustyni; J 8, 21-30

Krowodrza (św. Jadwiga i krzyż)

4 IV bp Grzegorz

  śr.

św. Marcelego

Dn 3: młodzi w piecu; J 8, 31-42

św. Stanisława Kostki salezjanie Dachau

5 IV bp Jan Sz.

  cz.

św. Apolinarego

Rdz 17, 3-9: przymierze z Abramem; J 8, 51-59

Św. Józefa Podgórze

6 IV abp Marek

  pt.

św. Stefana

święto u Albertynek J 10, 31-42

Ecce homo

7 IV bp Jan Z.

  sb.

św. Jana

J 11, 45-57 wyrok śmierci po wskrzeszeniu Łazarza

Św. Floriana

8 IV Kardynał

                   

 

 

 

strona główna   aktualności   historia   galeria   grupy   ogłoszenia